วันมาฆบูชามีความสําคัญอย่างไร

“มาฆบูชา” วันสําคัญทางศาสนาพุทธ ที่พุทธศาสนิกชนพึงระลึกและสืบทอดงานประเพณีมาฆบูชามาเนิ่นนาน แต่อาจมีชนรุ่นหลังที่อาจยังไม่เข้าใจว่าวันมาฆบูชา สําคัญอย่างไร รวมไปถึงชาวต่างชาติที่ได้เข้ามาทำงานหรืออาศัยในประเทศไทยกันมากขึ้น ได้เห็นวัฒนธรรมแต่ไม่เข้าใจลึกซึ้ง ว่าวันมาฆบูชาทําบุญเพื่ออะไร หรือวันมาฆบูชางดขายเหล้าทำไม อย่างนี้เป็นต้น บทความนี้จะกล่าวถึงความสำคัญของวันมาฆบูชาอย่างย่อ เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น 

ก่อนอื่นเรามารู้กันก่อนว่า มาฆบูชา มาจากคำว่า “มาฆบูชาปูรณมี” หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญกลางเดือน 3 ตามวันมาฆบูชาจันทรคติของไทย ซึ่งวันมาฆบูชาตรงกับวันที่ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3  โดยส่วนใหญ่จะตรงกับเดือนกุมภาพันธ์หรือเดือนมีนาคม แต่ถ้าปีไหนมีอธิกมาส คือมีเดือน 8 สองหน ก็จะเลื่อนไปทำกิจกรรมมาฆบูชา วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 แทน

วันมาฆบูชาภาษาอังกฤษ คือ Makha Bucha Day หรือบ้างก็ว่า Magha Puja Day ซึ่งวันมาฆบูชา เป็นวันที่ระลึกถึงความสำคัญของ 4 เหตุการณ์ มาฆบูชาในสมัยพุทธกาล ได้แก่ 

  1. พระสงฆ์สาวกจำนวน 1,250 รูป มาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าพร้อมเพรียงกัน โดยมิได้นัดหมายกันมาก่อน 
  2. ภิกษุทั้งหมดล้วนเป็นพระอรหันต์ผู้ได้อภิญญา 6 แล้วทุกรูป 
  3. ภิกษุทั้งหมดล้วนเป็น เอหิภิกขุอุปสัมปทา คือ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้บวชให้โดยตรง 
  4. เป็นวันเพ็ญเดือนมาฆะ คือ เดือน 3 (วันมาฆบูชา ดวงจันทร์เต็มดวง)

โอวาทปาติโมกข์ หลักธรรมสอนที่เป็นหัวใจสำคัญในพุทธศาสนา ที่พระพุทธเจ้าแสดงแก่พระอรหันต์ 1,250 รูป ในวันมาฆบูชา โดยมีใจความเป็นโอวาท 3 ประการ บางคนก็อาจเรียกว่ามาฆบูชา 3 ประการ ได้แก่ 

1.ละเว้นจากความชั่วทั้งปวง  2.ทำความดีให้ถึงพร้อม  3.ทำใจให้ผ่องใส 

ซึ่งใจความก็หมายถึงการรักษาศีล 5 ให้ครบถ้วนบริบูรณ์ เพราะศีล 5 ครอบคลุมในโอวาทในข้อของการละเว้นความชั่วนั่นเอง 

ประวัติวันมาฆบูชา(อย่างย่อ) 

ทีนี้เรามาดูว่าวันมาฆบูชาประวัติเป็นมาอย่างไรกันหน่อย 

หลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสรู้ ผ่านไปได้ 9 เดือน และได้มีพระสงฆ์สาวกที่บวชด้วยพระองค์ ออกจาริกเผยแผ่ธรรมศาสนา จนถึงเพ็ญเดือนมาฆะ ที่มีพระจันทร์เต็มดวง ซึ่งเป็นวันศิวาราตรี (มาฆบูชา 15 ค่ํา เดือน 3) วันที่ผู้นับถือลัทธิพราหมณ์จะทำพิธีศิวาราตรี คือการชำระบาปหรือ “ลอยบาป” ถวายความเคารพพระศิวะ ด้วยการล้างบาปด้วยน้ำ และจากเดิมที่พระภิกษุจำนวน 1,250 รูป เคยนับถือลัทธิพราหมณ์ แต่ตอนนี้ได้หันมาบวชอยู่ใต้ร่มกาสาวพัตร์ โดยมีพระพุทธเจ้าเป็นศาสดา และเป็นที่เคารพบูชาแทน จึงได้เดินทางมาเข้าเฝ้าพระพุทธองค์ ณ วัดเวฬุวัน เมืองมคธ เพื่อแสดงความเคารพและกตัญญูต่อพระองค์ โดยมิได้นัดหมายกันมาก่อนแต่อย่างใด ทำให้วันนี้มีความสำคัญ 4 ประการที่เกิดขึ้นพร้อมกัน (ดังหัวข้อข้างบน)

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงถือโอกาสนี้ แสดงโอวาทปาติโมกข์ (บางตำราก็เขียนว่า ปาฏิโมกข์) แก่พระสงฆ์สาวกที่มาเข้าเฝ้า รวมไปถึงเทวดาและสรรพสัตว์บริเวณนั้นก็ได้อานิสงส์ไปด้วย ส่งผลให้เกิดปัญญาธรรม สำเร็จโสดาบันกันไปก็มี 

แล้วในวันมาฆบูชาทําอะไรบ้าง?  วันมาฆบูชามีเวียนเทียนไหม? 

พิธีมาฆบูชานี้ไม่ได้แสดงแน่ชัดว่าเกิดขึ้นใดกันแน่ แต่ถ้าดูตามหนังสือพระราชพิธีเฉลิมฉลอง 12 เดือน ซึ่งเป็นพระราชนิพนธ์โดยรัชกาลที่ 5 ได้กล่าวไว้ว่า “ในอดีต ไม่มีพิธีกรรมมาฆบูชา เพิ่งจะมีขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงรับสั่งให้ประกอบศาสนพิธีมาฆบูชาขึ้นในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อพ.ศ.2394 ได้กำหนดวันมาฆบูชา จัดงานสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน 

โดยปกติแล้วในวันมาฆบูชา กิจกรรมมงคลจะเริ่มตั้งแต่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จประกอบมาฆบูชาพิธีกรรมที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และจะมีพสกนิกรร่วมเวียนเทียนภายในวัดนี้ และวัดอื่นๆที่ใกล้บ้านประชาชนแต่ละแห่งกันไป ซึ่งการเวียนเทียนสามารถทำได้ทุกช่วงเวลาตามที่ใครสะดวก แต่สำหรับวันมาฆบูชา กรุงเทพฯ ส่วนใหญ่จะนิยมทำการเวียนเทียนในช่วงเย็นหรือช่วงค่ำ 

โดยอาจมีการไปทำบุญตักบาตรช่วงเช้า สายๆไปวัดฟังธรรม ใช้เวลาร่วมกันกับครอบครัว แล้วเดินทางไปเวียนเทียนร่วมกันในตอนเย็น เพื่อระลึกถึงองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ได้มีเมตตา แสดงความรักและปรารถนาดี แสดงธรรมให้แก่สัตว์โลก เพื่อให้หลุดพ้นจากความทุกข์ ด้วยสัจธรรมที่พระองค์ค้นพบ และเป็นผู้ให้ได้มีพระสงฆ์สาวกในการสืบทอดเจตนารมย์ สืบทอดเผยแผ่ศาสนา แม้ว่าพระพุทธองค์จะปรินิพพานไปแล้วก็ตาม ซึ่งทั้งหมดจะเป็นงานประเพณีมาฆบูชา พุทธศาสนิกชนได้ยึดถือปฏิบัติตาม และสืบทอดเป็นวัฒนธรรมทางศาสนาที่ดีงามมาอย่างต่อเนื่อง 

นายกรัฐมนตรี พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้มีการจัดให้ ดอกพุด มาฆบูชา เป็นสัญลักษณ์ ในงานเทศกาลมาฆบูชา เมื่อปีพ.ศ.2562 เพื่อส่งเสริมพุทธศาสนาและวันมาฆบูชาประเทศไทย

แล้วทำไมต้องรณรงค์ให้วันมาฆบูชางดจําหน่ายสุรา? 

ด้วยหลักธรรมโอวาทปาติโมกข์ ที่พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงในวันมาฆบูชา เมื่อสมัยพุทธกาล ซึ่งเป็นหัวใจหลักของศาสนาพุทธ คือ การละเว้นความชั่ว ทำความดี และทำใจให้บริสุทธิ์ ฉะนั้น การงดเว้นดื่มเหล้า ก็เป็นหนึ่งในข้อมาฆบูชาการปฏิบัติตนตามหลักแนวทางคำสอนของพุทธองค์ รัฐบาลจึงกำหนดให้งดจำหน่ายสุราในวันสำคัญทางศาสนา ได้แก่ วันมาฆบูชา วิสาขบูชา อาสาฬหบูชา รวมไปถึงมีการรณรงค์ให้งดดื่มเหล้าอีกด้วย 

เรามาดูคำศัทพ์มาฆบูชาภาษาอังกฤษที่น่าสนใจมีคำอะไรบ้าง 

Makha Bucha Day : วันมาฆบูชา 

Makha Puja Day : วันมาฆบูชา

Full moon of the third lunar month :  วันเพ็ญเดือน 3 

Summon :  การเรียกประชุม

Guideline : แนวทางปฏิบัติ

Disciple : ลูกศิษย์ , ผู้นับถือ , สาวก 

Spread : เผยแผ่ 

To cease from all evil : ละเว้นความชั่ว

To do what is good : ทำความดี

To cleanse one’s mind : ทำใจให้ผ่องใส 

Individual : ปัจเจกบุคคล , รายบุคคล

Symbol : สัญลักษณ์

Wisdom : ปัญญา

และถ้าใครต้องการชวนเพื่อนชาวต่างชาติไปวัดทำบุญมาฆบูชา ก็สามารถพูดได้ว่า “Let’s join the Magha Puja Day’s ceremony together.” 

แต่เนื่องจากปีนี้มาฆบูชาตรงกับวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2565 ซึ่งยังอยู่ในสถานการณ์โควิด-19 ระบาด อาจจะต้องทำบุญแบบ social distancing รักษาระยะห่าง เพื่อความปลอดภัย หากต้องการไปวัดเพื่อร่วมทำบุญ หรือเวียนเทียน ก็ต้องเช็คสถานที่ก่อนว่าวัดนั้นงดกิจกรรมหรือไม่ และก็อย่าลืมใส่แมส พกเจลแอลกอฮอล์ หมั่นล้างมือบ่อยๆ หรือจะรักษาศีล สวดมนต์ออนไลน์อยู่ที่บ้าน เพื่อความอุ่นใจและปลอดภัยกับทุกคน และยังได้บุญเช่นกัน … มาฆบูชา สวัสดี 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You May Also Like
Read More

การช่วยเหลือผู้จมน้ำให้ปลอดภัยทั้งคนช่วยและคนตกน้ำ   

“จมน้ำ” ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Drowning ซึ่งการจมน้ำคือการที่จมลงไปใต้น้ำ แล้วหายใจเอาน้ำเข้าไปในปอด และมีกลืนกินน้ำเข้าไป จนเป็นเหตุให้เกิดเสียชีวิต  การสำลักน้ำที่เข้าไปในปอด จนอาจทำให้ถึงแก่ชีวิตได้ สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งกับคนที่ว่ายน้ำไม่เป็น และว่ายน้ำเป็นแต่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ หรือแม้แต่ว่ายน้ำเก่งก็ตาม  หลายครั้งที่ต้องมีการสูญเสีย มีคนจมน้ำเสียขีวิต หรือแม้กระทั่งคนที่จะลงไปช่วยคนจมน้ำ แต่กลับต้องจมน้ำตายเสียเอง หรือจมหายไปด้วยกัน…
Read More
Read More

ยาภูมิแพ้กลุ่มที่ทำให้ง่วงและกลุ่มที่ไม่ทำให้ง่วงใช้แก้แพ้ได้เหมือนกันไหม

ปัจจุบันนี้มีคนเป็นภูมิแพ้กันมากขึ้นและใช้ “ยาภูมิแพ้” หรือ “ยาแก้แพ้” กันมากขึ้น ใช้กันตั้งแต่ การรักษาอาการแพ้อากาศ ภูมิแพ้หลอดลม ภูมิแพ้จมูก มีอาการผื่น คันผิวหนัง มีอาการวิงเวียน เมารถ ฯลฯ ใช้กันในวงกว้าง และหาซื้อยาแก้แพ้ได้ง่าย จนแทบจะเป็นยาสามัญประจำบ้าน แม้จะยังไม่ได้ถูกจัดให้เป็นทางการก็ตาม …
Read More
Read More

17 ประโยชน์น้ำส้มสายชู ที่ควรมีไว้ติดบ้าน

เชื่อว่าน้ำส้มสายชู เป็นเครื่องครัวที่มีกันแทบทุกครัวเรือน เพราะอาหารหลายชนิดที่ใช้น้ำส้มสายชู เป็นเครื่องปรุง เช่น ผัดเปรี้ยวหวาน ก๋วยเตี๋ยว หรือใช้ในการถนอมอาหาร อย่างการดองผักต่างๆ โดยน้ำส้มสายชูในท้องตลาดทั่วไปที่เราพบเจอจะมีอยู่ด้วยกัน 3 ชนิด ได้แก่  1.น้ำส้มสายชูหมักธรรมชาติ จะได้จากการหมักผลไม้ ธัญพืช หรือน้ำตาลกับส่าเหล้า ซึ่งอาจทำให้มีตะกอนบ้าง…
Read More
Read More

7 วิธีฝึกพัฒนาสมองให้ฟิต ความคิดแล่นฉับไว

คุณเคยหลงลืมชั่วขณะบ้างไหม? พอจะจ่ายเงิน กลับลืมกระเป๋าตังค์ หรือจะพูดอะไร … ก็นึกอยู่นานสองนาน แต่กระนั้นก็อย่าเพิ่งรีบด่วนสรุปว่าคุณกำลังแก่ หรือเป็นโรคสมองเสื่อม แต่อาจเป็นไปได้ว่า การทำงานของสมองเริ่มถดถอย ด้วยไม่ค่อยได้ออกกำลัง  เพราะพฤติกรรมซ้ำๆเดิมๆ ทำให้ส่วนใหญ่เราคาดเดาในกิจวัตรในแต่ละวันจากจิตใต้สำนึก อย่างการขับรถไปในเส้นทางเดิมทุกวัน การทำงานในรูปแบบเดิมทุกวัน ฯลฯ ทำให้สมองส่วนอื่นๆไม่ได้ถูกใช้งาน  ดังนั้นการฝึกสมอง…
Read More
Read More

7 สูตรเมนูมังสวิรัติ อร่อยแซ่บ จนลืมว่าทานมังฯ

เมื่อนึกถึงอาหารมังสวิรัติ หลายคนก็จะนึกถึงแต่เมนูสลัดผัก ข้าว เหล่าธัญพืช และรสชาติที่จืดชืด ทำให้บางคนที่อยากจะลองกินมังสวิรัติ หรืออยากจะลดเนื้อสัตว์ รู้สึกเบื่อขึ้นมาทันที เมื่อมีแต่เมนูอาหารมังสวิรัติรสชาติเดิมๆ บทความนี้มีสูตรอาหารมังฯ ที่จะทำให้คุณหลีกหนีความจำเจ ได้อิ่มอร่อย แถมไม่ต้องเบียดเบียนสัตว์อื่น ละบาป สร้างบุญ ได้อีกด้วย 
Read More
Read More

กำจัดขยะเศษอาหาร ลดโลกร้อนกันเถอะ 

หลายคนรู้ สาเหตุที่โลกร้อนขึ้นทุกวัน นั่นเป็นเพราะก๊าซเรือนกระจก และรู้ว่า สาเหตุหลักๆของการเกิดก๊าซเรือนกระจก ก็มาจากมนุษย์เรานี่เอง แล้วรู้หรือไม่? หนึ่งในสาเหตุของการเกิดก๊าซเรือนกระจก ก็มาจากอาหารที่เรากินกันอยู่ทุกวัน!  ทำไมอาหารที่เรากินกันอยู่ทุกมื้อ จึงส่งผลต่อสภาวะโลกร้อน?  ขยะทั้งหมดที่เกิดจากมนุษย์นั้น ขยะเศษอาหารคือ 1 ใน 3 ของขยะทั้งหมด ที่ก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจก…
Read More