ท้องเสีย กินเกลือแร่แบบไหน และเกลือแร่ ORS และ ORT ต่างกันอย่างไร

ORS or oral rehydration salt with glass of water, sachet and spoon with white background

ท้องเสีย ทำไมต้องดื่มเกลือแร่สำหรับคนท้องเสีย ทำไมต้องเลือก เพราะขนาดในร้านสะดวกซื้อชื่อดังที่มีสาขาแทบทุกซอยในเมืองไทยใช่ว่าจะมีขาย ขนาดเดินหาหลายสาขาแล้วก็เจอแต่เกลือแร่สำหรับนักกีฬา แล้วถ้าบริเวณบ้านไม่มีร้านขายยาใกล้ ๆ ล่ะ จะหาซื้อเกลือแร่แก้ท้องเสียได้ที่ไหน เชื่อว่าปัญนี้หลายคนเคยเจอ แล้วถ้าเกิดอาการท้องเสียแต่ไม่มีเกลือแร่จะทำเองได้ไหม 

ท้องเสีย ทำไมต้องดื่มเกลือแร่ 

เกลือแร่สำหรับท้องเสีย ORS (Oral Rehydration Salt)

เกลือแร่สำหรับคนท้องเสีย หรือ ORS คือ ผงละลายเกลือแร่สำหรับใช้ในกรณีท้องเสียและอาเจียนจนทำให้เกิดภาวะขาดน้ำ โดยเกลือแร่ ORS นี้ไม่ได้ช่วยให้หายท้องเสีย หรือถ่ายน้อยลง แต่จะช่วยทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ช่วยเพิ่มพลังงานให้กับร่างกาย ไม่ให้ร่างกายอ่อนเพลียหรือหมดแรง ลดความเสี่ยงร่างกายขาดน้ำจนช็อค โดยการใช้เกลือแร่ ORS สามารถละลายน้ำดื่มได้ทันทีหลังจากที่มีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรืออาการเข้าข่ายว่าท้องเสีย เช่น ถ่ายบ่อย ถ่ายเป็นน้ำ หรือถ่ายและมีอาเจียนร่วมด้วย 

โดยองค์การอนามัยโลกได้กำหนดให้ผงเกลือแร่โออาร์เอส เป็นผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ที่จำเป็นต่อสาธารณสุขขั้นพื้นฐานของทุกประเทศ เนื่องจากเกลือแร่ ORS ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากอาการท้องร่วง ท้องเสียได้ทั่วโลก โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ส่วนในประเทศไทยเองก็ได้จัดเกลือแร่ ORS ลงบัญชียาหลักแห่งชาติ เป็นยาสามัญประจำบ้านที่ควรมีติดไว้ เพื่อได้ใช้สรรพคุณของตัวยาบรรเทาอาการไม่ให้รุนแรงจนเกิดอาการช็อกก่อนที่จะไปพบแพทย์ 

สรรพคุณผงเกลือแร่ ORS 

  • ใช้ดื่มเพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียจากอาการท้องร่วง ท้องเสีย หรืออาเจียนจากสาเหตุต่าง ๆ 
  • ใช้ป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำจนเกิดอาการช็อก จากสาเหตุต่าง ๆ ได้ เช่น ไข้เลือดออก บาดแผลขนาดใหญ่ที่ทำให้เสียน้ำจากทางบาดแผล อย่างแผลไฟไหม้ หรือน้ำร้อนลวก เป็นต้น 
  • ใช้แก้อาการกระหายน้ำ หรือสูญเสียเหงื่อมากในสภาพอากาศร้อนจัด 

วิธีใช้ผงเกลือแร่ ORS  

การใช้เกลือแร่ ORS ควรใช้ในผู้ป่วยที่ยังมีสติ โดยมีวิธีใช้ ดังนี้ 

  • สำหรับผู้ใหญ่และเด็กโต ละลายผงเกลือแร่ในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ตามสัดส่วนปริมาณที่ระบุไว้บนฉลากหรือหน้าซอง ให้ดื่มต่างน้ำบ่อย ๆ ครั้งละ ½ – 1 แก้ว ควรดื่มวันละ 6-8 แก้ว หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับลักษณะอาการ หากถ่ายบ่อยหรือถ่ายมาก ควรดื่มเกลือบ่อยขึ้น แต่ถ้ามีอาการอาเจียนร่วมด้วย ให้ดื่มทีละน้อย ๆ แต่จิบบ่อย ๆ และควรดื่มเกลือแร่ตามปริมาณอุจจาระและปัสสาวะที่ถ่ายออกไป หรือดื่มจนกว่าอาการท้องเสียจะทุเลาหรือดีขึ้น 
  • สำหรับเด็กเล็ก ควรให้เด็กดื่มน้ำเกลือแร่ ORS ทันทีหลังจากที่พบว่าเด็กมีอาการถ่ายท้อง โดยให้จิบแทนน้ำทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง ไม่ควรให้เด็กดื่มเกลือแร่รวดเดียวหมด เพราะจะทำให้ทางเดินอาหารของเด็กดูดซึมไม่ทัน 
  • สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนให้เด็กดื่มเกลือแร่ 

วิธีผสมน้ำเกลือด้วยตนเอง น้ำเกลือทำเอง 

กรณีไม่มีเกลือแร่ หรือแถวบ้านไม่มีร้านขายยา จำเป็นต้องผสมน้ำเกลือขึ้นมาเอง  ทำได้ง่าย ๆ ดังนี้ 

ส่วนผสมเกลือแร่ :

  • เกลือป่น ½ ช้อนโต๊ะ
  • น้ำตาล 2 ช้อนโต๊ะ 
  • น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว 750 มิลลิลิตร 

วิธีทำเกลือแร่  : 

  • นำเกลือและน้ำตาลผสมกับน้ำต้มสุกที่ปล่อยให้เย็นแล้ว คนให้เข้ากันดี แล้วดื่มหรือจิบแทนน้ำเปล่าบ่อย ๆ เพื่อให้ร่างกายได้ค่อย ๆ ดูดซึมเกลือแร่ ไม่ควรดื่มรวดเดียวหมดแก้ว เพราะเมื่อมีอาการท้องเสีย ประสิทธิภาพการดูดซึมอาหารและน้ำของลำไส้จะลดน้อยลง 

เกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อมาก ORT (Oral Rehydration Therapy) 

การเสียเหงื่อหรือเสียน้ำจากการออกกำลังกาย ร่างกายจะเสียน้ำและน้ำตาลเป็นส่วนใหญ่ โดยเสียเกลือแร่น้อยมาก เครื่องดื่มสำหรับประเภทนี้จึงมีส่วนผสมส่วนใหญ่เป็นน้ำและน้ำตาล เพื่อชดเชยน้ำและน้ำตาลให้กับร่างกาย 

ทำไมไม่ควรดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย หรือเล่นกีฬา

หากท้องเสียแล้วไปดื่มเกลือแร่ ORT ที่มีส่วนผสมส่วนใหญ่เป็นน้ำและน้ำตาลสูง ทำให้ร่างกายดึงน้ำตาลและน้ำเข้าสู่ทางเดินอาหาร ส่งผลให้ลำไส้บีบตัวมากขึ้น และยังเป็นการกระตุ้นให้ถ่ายเหลวและมีอาการท้องเสียยิ่งขึ้นกว่าเดิม และควรงดดื่มสไปรท์ใส่เกลือและน้ำอัดลมอื่น ๆ ด้วย  ดังนั้น ผู้มีอาการท้องเสียควรเลือกดื่มเกลือแร่สำหรับท้องเสียเท่านั้น 

ข้อควรระวังในการใช้เกลือแร่ 

  • ไม่ควรละลายผงเกลือแร่สำเร็จรูปลงในน้ำร้อน  แต่ควรละลายในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว 
  • ดื่มเกลือแร่ที่ละลายแล้วแล้วภายใน 24 ชั่วโมง หากดื่มไมหมดให้ทิ้งไป เพราะผงเกลือแร่ละลายน้ำแล้วปล่อยทิ้งไว้เกิน 24 ชั่วโมง ยาจะบูดได้ 
  • ควรใช้เกลือแร่ตามปริมาณที่ระบุไว้บนฉลาก หรือตามแพทย์สั่งเท่านั้น 
  • ห้ามใช้เกลือแร่เพื่อบำรุง หรือแก้อาการอ่อนเพลียที่ไม่ได้มาจากอาการท้องเสียหรือเจ็บป่วยอื่น ๆ เพราะเสี่ยงให้ร่างกายบวมจากการที่ร่างกายมีเกลือมากเกินไป รวมถึงอาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นในผู้ป่วยโรคไต โรคหัวใจ และผู้สูงอายุ 
You May Also Like
Read More

ถ้า “ไม่อยากแก่เร็ว” เลี่ยง 5 พฤติกรรม นี้ด่วน!

ใครบ้างที่อยากจะแก่ แม้ไม่มีใครหนีความจริงนี้ไปได้ แต่ก็เชื่อว่า ไม่มีใครอยากแก่เร็ว ถูกเรียกน้ายังพอทน แต่เรียก ลุง เรียก ป้า นี่จี๊ดถึงในทรวง แต่ไม่ว่าจะยังหนุ่มยังสาว แต่หน้าตาและผิวพรรณดันล่วงหน้าไปก่อนวัย หรืออายุอานามก็สมอยู่ แต่ก็ยังอยากหน้าเด็ก ให้คนเข้าใจผิดว่าแค่ 30 ต้นๆ กำลังแจ๋ว…
Read More
Read More

วันมาฆบูชามีความสําคัญอย่างไร

“วันมาฆบูชา” วันสําคัญทางศาสนาพุทธ ที่พุทธศาสนิกชนพึงระลึกและสืบทอดงานประเพณีมาฆบูชามาเนิ่นนาน แต่อาจมีชนรุ่นหลังที่อาจยังไม่เข้าใจว่าวันมาฆบูชา สําคัญอย่างไร รวมไปถึงชาวต่างชาติที่ได้เข้ามาทำงานหรืออาศัยในประเทศไทยกันมากขึ้น ได้เห็นวัฒนธรรมแต่ไม่เข้าใจลึกซึ้ง ว่าวันมาฆบูชาทําบุญเพื่ออะไร หรือวันมาฆบูชางดขายเหล้าทำไม อย่างนี้เป็นต้น บทความนี้จะกล่าวถึงความสำคัญของวันมาฆบูชาอย่างย่อ เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น  ก่อนอื่นเรามารู้กันก่อนว่า มาฆบูชา มาจากคำว่า “มาฆบูชาปูรณมี” หมายถึง การบูชาในวันเพ็ญกลางเดือน…
Read More
Read More

ทำความรู้จัก กระเทียมดำ สรรพคุณ ขนาดรับประทาน และโทษของการกินกระเทียมดำ

กระเทียมดำคืออะไร  กระเทียมดำ หรือ Black Garlic คือ กระเทียมขาวที่เรารู้จักกันทั่วไป แต่ถูกนำไปบ่มในอุณหภูมิที่ 60-90 องศาฯ และควบคุมให้มีความชื้นอยู่ที่ 80% หรือไม่เกิน 90% เป็นเวลา 1-3 เดือน หรือจนกว่ากระเทียมจะกลายเป็นสีดำ…
Read More
Read More

วิธีแปลงโฉมบ้านให้กลายเป็นโฮมเธียเตอร์ นอนดูหนังฟินอยู่บ้าน ลดเสี่ยงไปเผชิญฝุ่นพิษ

วันนี้เรามีวิธีแปลงโฉมบ้านให้กลายเป็นโฮมเธียเตอร์เหมือนยกโรงหนังระดับ VIP มาไว้ที่บ้าน ให้คอหนังทั้งหลายได้นั่งดูนอนดูหนังตอนไหนเวลาไหนก็ได้ นอกจากไม่ต้องออกไปเสี่ยงกับมลพิษ ฝุ่น PM 2.5 ยังเสมือนมีโรงหนังส่วนตัว ไม่ต้องใช้ร่วมกับใคร ลดความเสี่ยงโรคติดต่อได้เป็นอย่างดี เรามีไอเดียที่จะช่วยให้ห้องธรรมดา ๆ ที่แสนจะจืดชืด กลายเป็นโรงหนังสุดอลัง จนคุณแทบไม่อยากออกไปไหน พร้อมจัดโฉมใหม่ให้กับห้องแสนน่าเบื่อของคุณหรือยัง หากพร้อมแล้วไปดูไอเดียแต่งห้องที่เรานำมาฝากกันเลยค่ะ …
Read More
Read More

ทริกจากญี่ปุ่น: อาหาร 5 อย่างที่ช่วยให้พัฒนาความจำ

เมื่ออายุเริ่มเยอะขึ้นเรื่อยๆ หลายคนจะเจอปัญหาคล้ายๆ กันนั่นก็คือปัญหาลืมง่าย การตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ เริ่มมีความช้าลง ไปจนถึงสมาธิในการจดจ่ออยู่กับสิ่งต่างๆ ก็น้อยลงไปด้วย หรือพูดง่ายก็คือสมาธิสั้นนั่นเอง จนเราเริ่มมองหาว่ามีวิธีการไหนมาช่วยให้ความจำดีขึ้นได้หรือไม่
Read More
Read More

6 สายพันธ์แมว คนเป็นภูมิแพ้ก็เลี้ยงได้ 

รู้ไหมว่าคนเป็นภูมิแพ้ก็เลี้ยงแมวได้ สำหรับใครที่เป็นทาสแมว เห็นน้องแมวที่ไหนก็อยากไปเล่น ไปอุ้มและจกพุงต้าวนิ้วมังคุด แต่เข้าใกล้นิดก็จาม สัมผัสหน่อยก็อาการภูมิแพ้กำเริบ ยิ่งเรื่องการเลี้ยงแมว หมดสิทธิ์ที่จะคิด ได้แต่แอบมองอยู่ไกล ๆ มันเศร้าใจสำหรับทาสแมวใช่ไหมล่ะ  ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกันก่อนว่า คนที่อาการภูมิแพ้กำเริบส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากขนแมว แต่เป็นภูมิแพ้เพราะน้ำลายแมว เนื่องจากในน้ำลายแมวจะมีโปรตีนชนิดหนึ่งที่เรียกกันว่า Fel.d 1 หรือ…
Read More