ท้องเสีย กินเกลือแร่แบบไหน และเกลือแร่ ORS และ ORT ต่างกันอย่างไร

ORS or oral rehydration salt with glass of water, sachet and spoon with white background

ท้องเสีย ทำไมต้องดื่มเกลือแร่สำหรับคนท้องเสีย ทำไมต้องเลือก เพราะขนาดในร้านสะดวกซื้อชื่อดังที่มีสาขาแทบทุกซอยในเมืองไทยใช่ว่าจะมีขาย ขนาดเดินหาหลายสาขาแล้วก็เจอแต่เกลือแร่สำหรับนักกีฬา แล้วถ้าบริเวณบ้านไม่มีร้านขายยาใกล้ ๆ ล่ะ จะหาซื้อเกลือแร่แก้ท้องเสียได้ที่ไหน เชื่อว่าปัญนี้หลายคนเคยเจอ แล้วถ้าเกิดอาการท้องเสียแต่ไม่มีเกลือแร่จะทำเองได้ไหม 

ท้องเสีย ทำไมต้องดื่มเกลือแร่ 

เกลือแร่สำหรับท้องเสีย ORS (Oral Rehydration Salt)

เกลือแร่สำหรับคนท้องเสีย หรือ ORS คือ ผงละลายเกลือแร่สำหรับใช้ในกรณีท้องเสียและอาเจียนจนทำให้เกิดภาวะขาดน้ำ โดยเกลือแร่ ORS นี้ไม่ได้ช่วยให้หายท้องเสีย หรือถ่ายน้อยลง แต่จะช่วยทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ช่วยเพิ่มพลังงานให้กับร่างกาย ไม่ให้ร่างกายอ่อนเพลียหรือหมดแรง ลดความเสี่ยงร่างกายขาดน้ำจนช็อค โดยการใช้เกลือแร่ ORS สามารถละลายน้ำดื่มได้ทันทีหลังจากที่มีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรืออาการเข้าข่ายว่าท้องเสีย เช่น ถ่ายบ่อย ถ่ายเป็นน้ำ หรือถ่ายและมีอาเจียนร่วมด้วย 

โดยองค์การอนามัยโลกได้กำหนดให้ผงเกลือแร่โออาร์เอส เป็นผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ที่จำเป็นต่อสาธารณสุขขั้นพื้นฐานของทุกประเทศ เนื่องจากเกลือแร่ ORS ช่วยลดอัตราการเสียชีวิตจากอาการท้องร่วง ท้องเสียได้ทั่วโลก โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ส่วนในประเทศไทยเองก็ได้จัดเกลือแร่ ORS ลงบัญชียาหลักแห่งชาติ เป็นยาสามัญประจำบ้านที่ควรมีติดไว้ เพื่อได้ใช้สรรพคุณของตัวยาบรรเทาอาการไม่ให้รุนแรงจนเกิดอาการช็อกก่อนที่จะไปพบแพทย์ 

สรรพคุณผงเกลือแร่ ORS 

  • ใช้ดื่มเพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียจากอาการท้องร่วง ท้องเสีย หรืออาเจียนจากสาเหตุต่าง ๆ 
  • ใช้ป้องกันภาวะร่างกายขาดน้ำจนเกิดอาการช็อก จากสาเหตุต่าง ๆ ได้ เช่น ไข้เลือดออก บาดแผลขนาดใหญ่ที่ทำให้เสียน้ำจากทางบาดแผล อย่างแผลไฟไหม้ หรือน้ำร้อนลวก เป็นต้น 
  • ใช้แก้อาการกระหายน้ำ หรือสูญเสียเหงื่อมากในสภาพอากาศร้อนจัด 

วิธีใช้ผงเกลือแร่ ORS  

การใช้เกลือแร่ ORS ควรใช้ในผู้ป่วยที่ยังมีสติ โดยมีวิธีใช้ ดังนี้ 

  • สำหรับผู้ใหญ่และเด็กโต ละลายผงเกลือแร่ในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ตามสัดส่วนปริมาณที่ระบุไว้บนฉลากหรือหน้าซอง ให้ดื่มต่างน้ำบ่อย ๆ ครั้งละ ½ – 1 แก้ว ควรดื่มวันละ 6-8 แก้ว หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับลักษณะอาการ หากถ่ายบ่อยหรือถ่ายมาก ควรดื่มเกลือบ่อยขึ้น แต่ถ้ามีอาการอาเจียนร่วมด้วย ให้ดื่มทีละน้อย ๆ แต่จิบบ่อย ๆ และควรดื่มเกลือแร่ตามปริมาณอุจจาระและปัสสาวะที่ถ่ายออกไป หรือดื่มจนกว่าอาการท้องเสียจะทุเลาหรือดีขึ้น 
  • สำหรับเด็กเล็ก ควรให้เด็กดื่มน้ำเกลือแร่ ORS ทันทีหลังจากที่พบว่าเด็กมีอาการถ่ายท้อง โดยให้จิบแทนน้ำทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง ไม่ควรให้เด็กดื่มเกลือแร่รวดเดียวหมด เพราะจะทำให้ทางเดินอาหารของเด็กดูดซึมไม่ทัน 
  • สำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 2 เดือน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนให้เด็กดื่มเกลือแร่ 

วิธีผสมน้ำเกลือด้วยตนเอง น้ำเกลือทำเอง 

กรณีไม่มีเกลือแร่ หรือแถวบ้านไม่มีร้านขายยา จำเป็นต้องผสมน้ำเกลือขึ้นมาเอง  ทำได้ง่าย ๆ ดังนี้ 

ส่วนผสมเกลือแร่ :

  • เกลือป่น ½ ช้อนโต๊ะ
  • น้ำตาล 2 ช้อนโต๊ะ 
  • น้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว 750 มิลลิลิตร 

วิธีทำเกลือแร่  : 

  • นำเกลือและน้ำตาลผสมกับน้ำต้มสุกที่ปล่อยให้เย็นแล้ว คนให้เข้ากันดี แล้วดื่มหรือจิบแทนน้ำเปล่าบ่อย ๆ เพื่อให้ร่างกายได้ค่อย ๆ ดูดซึมเกลือแร่ ไม่ควรดื่มรวดเดียวหมดแก้ว เพราะเมื่อมีอาการท้องเสีย ประสิทธิภาพการดูดซึมอาหารและน้ำของลำไส้จะลดน้อยลง 

เกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อมาก ORT (Oral Rehydration Therapy) 

การเสียเหงื่อหรือเสียน้ำจากการออกกำลังกาย ร่างกายจะเสียน้ำและน้ำตาลเป็นส่วนใหญ่ โดยเสียเกลือแร่น้อยมาก เครื่องดื่มสำหรับประเภทนี้จึงมีส่วนผสมส่วนใหญ่เป็นน้ำและน้ำตาล เพื่อชดเชยน้ำและน้ำตาลให้กับร่างกาย 

ทำไมไม่ควรดื่มเกลือแร่สำหรับผู้เสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย หรือเล่นกีฬา

หากท้องเสียแล้วไปดื่มเกลือแร่ ORT ที่มีส่วนผสมส่วนใหญ่เป็นน้ำและน้ำตาลสูง ทำให้ร่างกายดึงน้ำตาลและน้ำเข้าสู่ทางเดินอาหาร ส่งผลให้ลำไส้บีบตัวมากขึ้น และยังเป็นการกระตุ้นให้ถ่ายเหลวและมีอาการท้องเสียยิ่งขึ้นกว่าเดิม และควรงดดื่มสไปรท์ใส่เกลือและน้ำอัดลมอื่น ๆ ด้วย  ดังนั้น ผู้มีอาการท้องเสียควรเลือกดื่มเกลือแร่สำหรับท้องเสียเท่านั้น 

ข้อควรระวังในการใช้เกลือแร่ 

  • ไม่ควรละลายผงเกลือแร่สำเร็จรูปลงในน้ำร้อน  แต่ควรละลายในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว 
  • ดื่มเกลือแร่ที่ละลายแล้วแล้วภายใน 24 ชั่วโมง หากดื่มไมหมดให้ทิ้งไป เพราะผงเกลือแร่ละลายน้ำแล้วปล่อยทิ้งไว้เกิน 24 ชั่วโมง ยาจะบูดได้ 
  • ควรใช้เกลือแร่ตามปริมาณที่ระบุไว้บนฉลาก หรือตามแพทย์สั่งเท่านั้น 
  • ห้ามใช้เกลือแร่เพื่อบำรุง หรือแก้อาการอ่อนเพลียที่ไม่ได้มาจากอาการท้องเสียหรือเจ็บป่วยอื่น ๆ เพราะเสี่ยงให้ร่างกายบวมจากการที่ร่างกายมีเกลือมากเกินไป รวมถึงอาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นในผู้ป่วยโรคไต โรคหัวใจ และผู้สูงอายุ 
You May Also Like
Read More

วิธีเลือกอาหารสุนัขให้เหมาะสมในแต่ละช่วงวัยของน้องหมา 

สำหรับใครที่เพิ่งจะหัดเลี้ยงลูกสุนัข หรือเพิ่งจะได้สมาชิกใหม่เข้าบ้านเป็นน้องหมา อาจมีสับสนกันบ้างล่ะว่าจะให้อาหารลูกสุนัขแรกเกิดแบบไหน อาหารลูกสุนัขพันธุ์เล็กกินแบบไหนได้บ้าง หรือหมาแก่กินอาหารลูกสุนัขได้ไหม เพราะอาหารสุนัขที่มีจำหน่ายทั่วไปเดี๋ยวนี้มีหลากหลายจนน่าปวดหัวอยู่เหมือนกันนะ ถ้าใครที่ไม่เคยเลี้ยงน้องหมามาก่อน ไม่รู้จะให้กินอาหารสุนัขยี่ห้อไหนดี เพราะมีหลายแบรนด์แถมหลายรสหลายสูตร  ไม่ต้องปวดหัวอีกต่อไป เพราะเรามีวิธีเลือกอาหารสุนัขให้เหมาะในแต่ละวัยของน้องหมามาฝาก ให้ทาสหมามือใหม่กลายเป็นเจ้านายมือโปรในทันใด  อาหารลูกสุนัขแรกเกิด – 1 เดือน  ลูกสุนัขวัยแรกเกิดจะต้องกินแต่นมแม่ หรือนมสูตรเฉพาะเท่านั้น…
Read More
Read More

มาทำความรู้จัก Internet of Things (IoT) คืออะไรกันแน่? 

ที่อยู่อาศัยในปัจจุบันในหลายๆรูปแบบ มีการพัฒนาสู่การเป็นบ้านอัจฉริยะ หรือที่ได้ยินกันบ่อยๆ ว่า Smart Home กันมากขึ้น ซึ่งบ้านอัจฉริยะที่ว่านี้ จะมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาประยุกต์ใช้กับระบบต่างๆภายในบ้าน ให้บ้านเหมือนมีชีวิต ที่สามารถทำงานได้เองโดยผ่านการสั่งงานจากเจ้าของบ้าน ซึ่งอาจเพียงใช้นิ้วสัมผัส หรือเพียงแค่เอ่ยคำสั่งเป็นคำพูดเท่านั้น ไม่ว่าจะเป็นระบบไฟฟ้า ระบบพลังงาน หรือระบบรักษาความปลอดภัย ซึ่งการควบคุมการทำงานของระบบต่าง ๆ…
Read More
Read More

“เขียงไม้” ดูแลอย่างไรให้สะอาดปราศจากเชื้อรา

เขียงไม้ เป็นอุปกรณ์คู่ครัวไทยมานาน โดยคนสมัยก่อนจะทำการตัดไม้เป็นท่อน ๆ แล้วนำมาลอกเอาเปลือกออก เกลาให้เป็นทรงกลม และขัดหน้าผิวไม้ให้เรียบ จากนั้นนำไปแช่น้ำเกลือทิ้งไว้ประมาณ 3 – 4 วัน เพื่อป้องกันเชื้อรา และยืดอายุการใช้งาน ไม่ให้เขียงแตกง่าย แล้วจึงนำไปตากแดดให้แห้ง ก่อนจะนำมาใช้งานในครัว นับว่าเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไทยที่สืบทอดมาถึงปัจจุบันเลยทีเดียว …
Read More
Read More

ทริกจากญี่ปุ่น: อาหาร 5 อย่างที่ช่วยให้พัฒนาความจำ

เมื่ออายุเริ่มเยอะขึ้นเรื่อยๆ หลายคนจะเจอปัญหาคล้ายๆ กันนั่นก็คือปัญหาลืมง่าย การตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ เริ่มมีความช้าลง ไปจนถึงสมาธิในการจดจ่ออยู่กับสิ่งต่างๆ ก็น้อยลงไปด้วย หรือพูดง่ายก็คือสมาธิสั้นนั่นเอง จนเราเริ่มมองหาว่ามีวิธีการไหนมาช่วยให้ความจำดีขึ้นได้หรือไม่
Read More
Read More

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเกิดอาการอาหารเป็นพิษ 

อาหารเป็นพิษ ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Food Poisoning หรือ ท้องร่วง จะมีอาการรุนแรงและเป็นอันตรายมากกว่าอาการท้องเสียทั่วไป สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย ส่วนใหญ่จะเกิดอาการฉับพลัน และเจ็บป่วยได้ทุกฤดูกาล แต่มักจะระบาดในช่วงหน้าร้อนมากที่สุด เพราะสภาพอากาศร้อนทำให้อาหารเกิดจุลินทรีย์และเน่าเสียง่าย ก่อให้เกิดสารพิษ หรือเชื้อโรคต่าง ๆ ปนเปื้อน  อาหารเป็นพิษเกิดจากอะไร …
Read More
Read More

8 สถานที่เที่ยวเชียงใหม่ต้อนรับวันแม่: พาคุณแม่ออกไปเที่ยวกัน

12 สิงหาคมกำลังจะเวียนมาถึง ซึ่งเป็นที่ทร่าบกันดีสำหรับเราชาวไทยว่าในวันนี้ถูกกำหนดให้เป็นวันที่ไว้รำลึกบุญคุณคุณแม่ ซึ่งเหล่าคุณลูกๆ อย่างเราๆ ก็คงจะวางแผนอะไรซักอย่างสำหรับวันพิเศษเช่นนี้ หลายคนก็คงกำลังมองหาของขวัญที่เหมาะสมกับคุณแม่ของตัวเองอยู่ ซึ่งต้องบอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลย เพราะไม่ใช่ว่าเราจะซื้ออะไรก็ได้ แต่ต้องมาจากความรู้สึกของเราจริงๆ และเป็นประโยชน์ต่อคุณแม่ด้วย
Read More